Przejdź do treści
ksiegowosc@bdbaj.pl

Oddzwaniamy w 1 dzień roboczy

B.DBAJ — Biuro Księgowe

Koniec roku JDG: 8 rzeczy do zamknięcia przed 31 grudnia

B.DBAJ — Biuro Księgowe Opublikowano

Grafika B.DBAJ z tytułem artykułu „Koniec roku JDG: 8 rzeczy do zamknięcia przed 31 grudnia” i listą kontrolną

Koniec roku JDG to osiem spraw do zamknięcia przed 31 grudnia 2026 r.: spis z natury (jeśli masz towary lub materiały), wybór formy opodatkowania na 2027, przygotowanie do końca wyjątku w KSeF, Mały ZUS Plus, wakacje składkowe, zaległe urlopy, środki trwałe oraz archiwizacja dokumentów. Część terminów kończy się dopiero w lutym, ale decyzje, od których zależą, zapadają w grudniu.

Terminy w skrócie

Sprawa Kiedy
Spis z natury (KPiR) na koniec roku podatkowego; wycena do 14 dni po spisie
Forma opodatkowania na 2027 do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzie; dla stycznia 22.02.2027
KSeF wyjątek dla faktur do 10 000 zł brutto miesięcznie kończy się 31.12.2026
Wakacje składkowe wniosek w miesiącu przed wybranym miesiącem
Zaległe urlopy za 2026 r. najpóźniej do 30.09.2027

1. Spis z natury (remanent) w KPiR

Jeśli prowadzisz podatkową księgę przychodów i rozchodów i masz towary handlowe, materiały, półwyroby, produkcję w toku lub wyroby gotowe, musisz sporządzić spis z natury na koniec roku podatkowego i wpisać jego wartość do księgi (§ 20 rozporządzenia w sprawie KPiR). Spis na 31 grudnia zastępuje spis na 1 stycznia. Wyceny dokonujesz najpóźniej w 14 dni od zakończenia spisu (§ 22 ust. 7). Spisu nie składasz w urzędzie, ale jego wartość wpływa na koszty. Przykład:

spis na początek roku (1.01.2026)          18 000 zł
+ zakupy towarów i materiałów w 2026 r.   120 000 zł
− spis na koniec roku (31.12.2026)         25 000 zł
= koszt zakupu towarów i materiałów       113 000 zł

Bez zapasów nie ma czego spisywać. Na ryczałcie prowadzisz ewidencję przychodów i wykaz środków trwałych (art. 15 ust. 1 ustawy o ryczałcie), więc zapytaj biuro, co dotyczy Ciebie.

2. Forma opodatkowania na 2027

Skala podatkowa jest formą domyślną. Oświadczenie o liniowym (art. 9a ust. 2 ustawy o PIT) lub o ryczałcie (art. 9 ustawy o ryczałcie) składasz do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągniesz pierwszy przychód w 2027 r. Jeśli będzie to styczeń, termin to 20 lutego 2027 r. To sobota, więc według art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej upływa w poniedziałek 22 lutego 2027 r. Wybór obowiązuje także w kolejnych latach, dopóki go nie zmienisz. Jeśli nic nie zmieniasz, nie składasz niczego; rezygnację z liniowego lub ryczałtu zgłaszasz w tym samym terminie. Oświadczenie możesz złożyć przez CEIDG.

Rząd skierował do Sejmu projekt zmian w PIT (druk nr 3147), który zakłada podniesienie pierwszego progu do 130 000 zł, stawkę 24% dla dochodów od 130 000 do 150 000 zł i 32% powyżej. Pierwsze czytanie odbyło się 6 października 2026 r., projekt trafił do komisji i nie jest uchwalony. Nie opieraj decyzji wyłącznie na projekcie. Od formy zależy też składka zdrowotna, opisana w artykule Składki ZUS 2027.

3. KSeF od 1 stycznia 2027

Do 31 grudnia 2026 r. możesz wystawiać faktury poza KSeF, jeśli łączna sprzedaż udokumentowana takimi fakturami w miesiącu nie przekracza 10 000 zł brutto. Od faktury, która limit przekroczyła, tracisz to prawo (art. 145m ustawy o VAT, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1263). Wyjątek dla faktur wystawianych przy użyciu kas rejestrujących także kończy się 31 grudnia 2026 r. (art. 145n). Po tej dacie zostaje zasada z art. 106ga ust. 1: faktury ustrukturyzowane wystawiasz w KSeF. Wyjątki z ust. 2 obejmują m.in. faktury dla osób fizycznych bez działalności. Odbiór faktur w KSeF obowiązuje od 1 lutego 2026 r.

Od 1 stycznia 2027 r. wchodzą też kary: za niewystawienie faktury w KSeF naczelnik urzędu skarbowego nałoży karę do 100% kwoty podatku z faktury, a przy fakturze bez podatku do 18,7% kwoty należności (art. 106ni). Ministerstwo Finansów zapowiedziało 16 września 2026 r. wydłużenie odroczenia kar do 31 grudnia 2027 r., ale wymaga to zmiany ustawy, a prace dopiero się zaczęły. Planuj według obecnych przepisów.

Jeśli fakturami zajmuje się biuro, nadaj mu uprawnienia do KSeF w Aplikacji Podatnika KSeF albo w zintegrowanym programie (wyjaśnienia na ksef.podatki.gov.pl). Pełnomocnictwa podatkowe opisujemy w artykule pełnomocnictwo dla biura rachunkowego, a inne zmiany w VAT w tekście Zmiany w VAT od 2027.

4. Składki ZUS 2027 i Mały ZUS Plus

Mały ZUS Plus (art. 18c ustawy o sus, Dz.U. 2026 poz. 199) przysługuje, gdy roczny przychód z działalności w poprzednim roku, czyli w 2026 r., nie przekroczył 120 000 zł. Limit zmniejsza się proporcjonalnie, gdy działałeś krócej niż rok. Podstawa to połowa przeciętnego miesięcznego dochodu z 2026 r., nie mniej niż 30% płacy minimalnej ze stycznia, czyli w 2027 r. 1485 zł. Skorzystasz z niej maksymalnie przez 36 miesięcy w okresie 60 miesięcy. Informacje o formie opodatkowania, przychodzie i dochodzie z 2026 r. podajesz w dokumentach rozliczeniowych za styczeń. Przepis ma wyłączenia (art. 18c ust. 11), np. działalność krótsza niż 60 dni w poprzednim roku.

Projekt podwyższenia limitu do 200 000 zł (druk nr 1940) nie jest uchwalony, więc przyjmij 120 000 zł. Płace pracowników opisujemy w tekście Minimalne wynagrodzenie 2027.

5. Wakacje składkowe

Raz w roku kalendarzowym możesz nie płacić za siebie składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe za jeden wybrany miesiąc (art. 17a i 17b ustawy o sus). Wniosek składasz w miesiącu poprzedzającym wybrany miesiąc (art. 36d), więc za grudzień 2026 r. musisz go złożyć do końca listopada 2026 r., a za styczeń 2027 r. złożysz go w grudniu 2026 r. Warunki: w miesiącu poprzedzającym wniosek miałeś zgłoszonych nie więcej niż 10 ubezpieczonych i podlegałeś z działalności ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, a w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat Twój przychód nie przekroczył równowartości 2 mln euro (albo go nie było). To pomoc de minimis. Zwolnienie nie obejmuje składki zdrowotnej ani składek za pracowników.

6. Zaległe urlopy pracowników

Urlop trzeba udzielić w roku, w którym pracownik nabył do niego prawo (art. 161 Kodeksu pracy). Urlop niewykorzystany w terminie ustalonym w planie urlopów należy udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku (art. 168). Dla urlopu z 2026 r. to 30 września 2027 r. Przejrzyj w grudniu salda urlopowe i przygotuj plan urlopów na 2027 r. (art. 163).

7. Środki trwałe i jednorazowa amortyzacja

Środek trwały o wartości początkowej do 10 000 zł możesz zaliczyć w koszty jednorazowo w miesiącu oddania do używania albo w następnym (art. 22f ust. 3 ustawy o PIT); droższy amortyzujesz. Mały podatnik lub podatnik w roku rozpoczęcia działalności może odpisać jednorazowo środki z grup 3–8, z wyłączeniem samochodów osobowych, do równowartości 50 000 euro rocznie (art. 22k ust. 7), ale tylko w roku, w którym wprowadzi je do ewidencji. Zakup w grudniu liczy się więc w 2026 r. dopiero po wpisaniu do ewidencji. Jest też odpis do 100 000 zł rocznie dla fabrycznie nowych środków z grup 3–6 i 8, pod warunkami z art. 22k ust. 15. Na ryczałcie kosztów nie odliczasz, więc ten punkt Cię nie dotyczy.

8. Archiwizacja dokumentów

Księgi i dokumenty przechowujesz do upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 86 § 1 Ordynacji), a to 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1). W tym przykładzie: podatek, którego termin płatności upłynął w 2027 r., przedawnia się z końcem 2032 r. Bieg przedawnienia może zostać zawieszony lub przerwany. Dokumentację pracowniczą trzymasz przez okres zatrudnienia i 10 lat od końca roku, w którym stosunek pracy się skończył (art. 94 pkt 9b Kodeksu pracy).

Co zrobić

  1. Zaplanuj spis z natury na 31 grudnia, jeśli masz zapasy.
  2. Zdecyduj, czy zostajesz przy obecnej formie opodatkowania.
  3. Sprawdź, czy wszystkie faktury sprzedaży możesz wystawiać w KSeF od stycznia.
  4. Policz przychód za 2026 r. pod kątem Małego ZUS Plus i złóż wniosek o wakacje składkowe w odpowiednim miesiącu.
  5. Przejrzyj urlopy, środki trwałe i archiwum.

Jeśli chcesz przejść przez tę listę razem z nami, napisz do nas.

Stan prawny na 7 października 2026. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. Szkic przygotowany z pomocą AI, treść sprawdzona przez księgową biura.

Najczęstsze pytania

Czy muszę zrobić spis z natury na koniec roku?

Tak, jeśli prowadzisz KPiR i masz towary handlowe, materiały, półwyroby, produkcję w toku lub wyroby gotowe. Spis sporządzasz na koniec roku podatkowego i wpisujesz jego wartość do księgi, a wyceny dokonujesz najpóźniej w 14 dni od zakończenia spisu. Nie składasz go w urzędzie.

Do kiedy wybrać formę opodatkowania na 2027 rok?

Do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągniesz pierwszy przychód w 2027 r. Jeśli pierwszy przychód przypadnie na styczeń, to 20 lutego 2027 r., a że to sobota, termin upływa w poniedziałek 22 lutego 2027 r. Jeśli nie zmieniasz formy, nie musisz niczego składać.

Czy od 1 stycznia 2027 r. muszę wystawiać faktury w KSeF?

Co do zasady tak (art. 106ga ust. 1 ustawy o VAT), z wyjątkami z ust. 2, np. dla faktur wystawianych osobom fizycznym bez działalności. Do 31 grudnia 2026 r. można wystawiać faktury poza KSeF, gdy sprzedaż udokumentowana nimi w miesiącu nie przekracza 10 000 zł brutto. Po tej dacie wyjątek wygasa, a od 1 stycznia 2027 r. według obecnych przepisów obowiązują kary pieniężne; zapowiedziane przez Ministerstwo Finansów odroczenie kar wymaga zmiany ustawy.

Do kiedy złożyć wniosek o wakacje składkowe za grudzień 2026 r.?

Wniosek składa się w miesiącu poprzedzającym wybrany miesiąc, więc za grudzień 2026 r. do końca listopada 2026 r. Zwolnienie dotyczy jednego miesiąca w roku i nie obejmuje składki zdrowotnej.

Do kiedy trzeba udzielić zaległego urlopu pracownikowi?

Urlop niewykorzystany w terminie ustalonym w planie urlopów trzeba udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego, czyli urlop z 2026 r. do 30 września 2027 r.

Masz pytanie o swoją sytuację?

Napisz, czym się zajmujesz. Sprawdzimy, jak te zmiany dotyczą Twojej firmy.

Napisz do nas