Płaca minimalna 4950 zł podnosi składki ZUS 2027 tylko w części: Mały ZUS i minimalną składkę zdrowotną, ale nie duży ZUS ani zdrowotną na ryczałcie. Sprawdź na trzech przykładach JDG, ile więcej zapłacisz miesięcznie i rocznie oraz które kwoty poznasz dopiero na przełomie roku.
Kogo dotyczy
Ten tekst dotyczy Twoich składek jako właściciela jednoosobowej firmy; pensje pracowników omawiamy w artykule Minimalne wynagrodzenie 2027. Rozporządzenie Rady Ministrów z 14 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213) ustala od 1 stycznia 2027 r. płacę minimalną na 4950 zł. W 2026 r. wynosi ona 4806 zł, więc wzrost to 144 zł (3,0%). Ta kwota steruje tylko częścią Twoich składek:
| Składka | Od czego zależy | Czy zmienia ją 4950 zł? |
|---|---|---|
| Mały ZUS (preferencyjne składki społeczne przez 24 miesiące) | podstawa nie niższa niż 30% płacy minimalnej | Tak |
| Mały ZUS Plus | połowa średniego miesięcznego dochodu z poprzedniego roku, nie mniej niż 30% płacy minimalnej | Tylko dolna granica |
| Minimalna zdrowotna na skali podatkowej i liniowym | 9% płacy minimalnej obowiązującej 1 lutego | Tak |
| Duży ZUS | podstawa nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia | Nie |
| Zdrowotna na ryczałcie | 9% z 60%, 100% albo 180% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (dane GUS) | Nie |
Dotyczy to każdego, kto opłaca składki za siebie, ale zmianę zobaczysz tylko tam, gdzie składki zależą od płacy minimalnej: gdy dopiero zaczynasz (w Uldze na start przez sześć miesięcy płacisz tylko zdrowotną), korzystasz z obniżonych składek ZUS albo Małego ZUS Plus, albo płacisz zdrowotną w kwocie minimalnej.
Od kiedy
Rozporządzenie wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r. i ustala jedną datę zmiany – nie przewiduje drugiej podwyżki od 1 lipca. Składki zmienią się jednak w różnych terminach:
- Mały ZUS i dolna granica Małego ZUS Plus: podstawa 1485 zł obowiązuje już od składek za styczeń 2027 r.
- Minimalna zdrowotna na skali podatkowej i liniowym: 445,50 zł dopiero od składki za luty 2027 r. Liczy się ją od płacy minimalnej z pierwszego dnia roku składkowego (luty–styczeń), więc za styczeń 2027 r. zapłacisz jeszcze 432,54 zł.
- Duży ZUS: nowa podstawa obowiązuje od 1 stycznia 2027 r., ale kwotę prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia minister ogłosi w Monitorze Polskim do końca 2026 r.
- Zdrowotna na ryczałcie: GUS ogłasza dane zwykle w styczniu (w 2026 r. obwieszczenie pochodzi z 22 stycznia).
Przykład liczbowy: składki ZUS 2027 dla trzech profili JDG
Założenia: opłacasz dobrowolną chorobową, składka wypadkowa to 1,67% (stawka dla płatników zgłaszających do 9 osób), a Twoja sytuacja jest w obu latach taka sama. Duży ZUS obejmuje też Fundusz Pracy i Solidarnościowy (2,45%), Mały ZUS nie. Zdrowotna „2026” to stawka od lutego 2026 r., a kwoty dużego ZUS na 2027 r. to prognoza (stan na 7 października 2026 r.).
Profil A: Mały ZUS 2027 i niski dochód
Dochód nie przekracza ok. 4950 zł miesięcznie na skali (na liniowym – ok. 9092 zł), więc zdrowotna jest minimalna.
2026: podstawa 30% × 4806,00 zł = 1441,80 zł
emerytalna 19,52% = 281,44 zł; rentowa 8% = 115,34 zł
chorobowa 2,45% = 35,32 zł; wypadkowa 1,67% = 24,08 zł
społeczne razem = 456,18 zł
zdrowotna 9% × 4806,00 zł = 432,54 zł
razem: 456,18 + 432,54 = 888,72 zł
2027: podstawa 30% × 4950,00 zł = 1485,00 zł
emerytalna 289,87 zł; rentowa 118,80 zł
chorobowa 36,38 zł; wypadkowa 24,80 zł
społeczne razem = 469,85 zł
zdrowotna 9% × 4950,00 zł = 445,50 zł
razem: 469,85 + 445,50 = 915,35 zł
Różnica to 915,35 − 888,72 = 26,63 zł miesięcznie, czyli 26,63 × 12 = 319,56 zł rocznie.
Profil B: duży ZUS 2027 i niski dochód
Zdrowotna jest minimalna, a pozostałe składki płacisz od pełnej podstawy.
2026: podstawa 60% × 9420 zł = 5652,00 zł, ZUS bez zdrowotnej 1926,76 zł
1926,76 + 432,54 = 2359,30 zł
2027: podstawa 60% × 10 033 zł = 6019,80 zł, ZUS bez zdrowotnej 2052,15 zł
2052,15 + 445,50 = 2497,65 zł (prognoza)
Różnica to 2497,65 − 2359,30 = 138,35 zł miesięcznie, czyli 1660,20 zł rocznie. Tylko 12,96 zł (445,50 − 432,54) wynika z płacy minimalnej. Pozostałe 125,39 zł (2052,15 − 1926,76) to skutek prognozy przeciętnego wynagrodzenia: 10 033 zł jest o 6,5% wyższe niż 9420 zł z 2026 r., a płaca minimalna rośnie o 3,0%.
Profil C: podatek liniowy i dochód 12 000 zł miesięcznie
Przyjmujemy, że podstawa zdrowotnej to 12 000 zł w obu latach. Zdrowotna to 4,9% × 12 000 zł = 588,00 zł, czyli więcej niż minimum, więc 4950 zł nie ma na nią wpływu. Zmienia się wyłącznie duży ZUS:
2026: 1926,76 + 588,00 = 2514,76 zł
2027: 2052,15 + 588,00 = 2640,15 zł (prognoza)
Różnica to 125,39 zł miesięcznie, czyli 1504,68 zł rocznie – w całości z prognozy.
Zestawienie
| Profil | 2026 miesięcznie | 2027 miesięcznie | Różnica miesięcznie | Różnica rocznie |
|---|---|---|---|---|
| A: Mały ZUS, minimalna zdrowotna | 888,72 zł | 915,35 zł | +26,63 zł | +319,56 zł |
| B: duży ZUS, minimalna zdrowotna | 2359,30 zł | 2497,65 zł (prognoza) | +138,35 zł | +1660,20 zł |
| C: duży ZUS, liniowy 12 000 zł | 2514,76 zł | 2640,15 zł (prognoza) | +125,39 zł | +1504,68 zł |
Różnica roczna to 12 × różnica miesięczna – to uproszczenie, bo zdrowotna zmienia się dopiero od lutego, więc suma za rok kalendarzowy wyjdzie inaczej.
Mały ZUS Plus
Mały ZUS Plus uzależnia podstawę od dochodu, ale tylko przy spełnieniu warunków – m.in. według dzisiejszych przepisów przychód w poprzednim roku nie może przekroczyć 120 000 zł. Dochód 36 500 zł w pełnym 2026 r. daje średnio 36 500 × 30 / 365 = 3000 zł miesięcznie, a podstawa na 2027 r. wynosi 3000 × 0,5 = 1500 zł. Musi się ona mieścić między 1485 zł (30% płacy minimalnej) a 6019,80 zł (60% prognozy). Przy średnim dochodzie poniżej 2970 zł miesięcznie obowiązuje więc dolna granica, czyli składki społeczne 469,85 zł – o 13,67 zł więcej niż w 2026 r. Z ulgi skorzystasz maksymalnie przez 36 miesięcy w każdym okresie 60 miesięcy działalności.
Czego płaca minimalna nie zmienia
Duży ZUS zależy od prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Projekt budżetu na 2027 r. zakłada 10 033 zł (uzasadnienie projektu ustawy budżetowej, sierpień 2026 r.), stąd podstawa 6019,80 zł i składki 2052,15 zł. To nadal prognoza i te kwoty mogą się zmienić.
Zdrowotna na ryczałcie to 9% z kwoty równej 60%, 100% albo 180% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z IV kwartału poprzedniego roku (progi przychodu: 60 000 zł i 300 000 zł). W 2026 r. wynosi odpowiednio 498,35 zł, 830,58 zł i 1495,04 zł miesięcznie. Kwot na 2027 r. jeszcze nie znamy. Zasady opisuje biznes.gov.pl.
Składka zdrowotna 2027 powyżej minimum to nadal 9% dochodu na skali i 4,9% na liniowym; płaca minimalna wyznacza tylko dolny próg: od lutego 2027 r. 445,50 zł miesięcznie, czyli 5346 zł rocznie (od lutego 2026 r.: 432,54 zł i 5190,48 zł).
Co zrobić przed 1 stycznia
- Ustal, w której grupie jesteś: Mały ZUS (ile z 24 miesięcy Ci zostało), Mały ZUS Plus (przychód w 2026 r. do 120 000 zł) czy duży ZUS.
- Wpisz do planu na 2027 r. kwoty z tego artykułu (duży ZUS jako prognozę), a po obwieszczeniu ministra i GUS zaktualizuj stałe przelewy i ustawienia programu do rozliczeń.
- Jeśli korzystasz z Małego ZUS Plus, podaj informację o dochodzie w dokumentach rozliczeniowych za styczeń.
Podsumowanie
Płaca minimalna 4950 zł podnosi w 2027 r. składki społeczne w Małym ZUS do 469,85 zł i minimalną zdrowotną do 445,50 zł, czyli o ok. 27 zł miesięcznie więcej (w styczniu o ok. 14 zł, bo zdrowotna rośnie od lutego). Duży ZUS rośnie wyraźnie mocniej (o ok. 125 zł według prognozy), ale z innego powodu, a zdrowotna na ryczałcie czeka na dane GUS. Swoje składki na 2026 i 2027 r. – z ulgą na start, Małym ZUS, Małym ZUS Plus albo pełnym ZUS – policzysz w kalkulatorze składek ZUS. Jeśli chcesz sprawdzić, jak to wygląda w Twoich składkach, napisz do nas – przeliczymy to dla Twojej firmy.
Podstawa prawna
Wchodzi w życie:
Stan prawny na 7 października 2026. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. Szkic przygotowany z pomocą AI, treść sprawdzona przez księgową biura.
Najczęstsze pytania
Ile wyniesie mały ZUS w 2027 roku?
Preferencyjne składki społeczne (Mały ZUS) wyniosą w 2027 roku 469,85 zł miesięcznie z dobrowolną chorobową i składką wypadkową 1,67%, bo podstawa to 30% z 4950 zł, czyli 1485 zł. Bez chorobowej to 433,47 zł. W Małym ZUS Plus podstawa zależy od dochodu, ale nie może być niższa niż te same 1485 zł. Do tego dochodzi jeszcze składka zdrowotna.
Ile wyniesie minimalna składka zdrowotna w 2027 roku?
Na skali podatkowej i podatku liniowym minimalna składka zdrowotna wyniesie 445,50 zł miesięcznie (9% z 4950 zł), czyli 5346 zł rocznie. Obowiązuje od składki za luty 2027 roku, bo za styczeń płacisz jeszcze 432,54 zł. Na ryczałcie kwota zależy od danych GUS, których jeszcze nie ma.
Ile będzie wynosił duży ZUS w 2027 roku?
Według prognozy z projektu budżetu podstawa dużego ZUS wyniesie 6019,80 zł, a składki ZUS bez zdrowotnej 2052,15 zł miesięcznie (z dobrowolną chorobową oraz Funduszem Pracy i Solidarnościowym). To prognoza, a nie ostateczna kwota, bo wynika z założenia 10 033 zł przeciętnego wynagrodzenia, a nie z płacy minimalnej. Ostateczną kwotę prognozowanego wynagrodzenia minister ogłasza w Monitorze Polskim do końca 2026 roku.
Czy płaca minimalna wpływa na składki ZUS przedsiębiorcy?
Tak, ale tylko na część z nich: na preferencyjne składki Małego ZUS, dolną granicę Małego ZUS Plus i minimalną składkę zdrowotną na skali podatkowej i liniowym. Nie wpływa na duży ZUS, który opiera się na prognozowanym przeciętnym wynagrodzeniu, ani na zdrowotną na ryczałcie, która zależy od danych GUS.
Kiedy poznam dokładne składki ZUS na 2027 rok?
Kwotę prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, od której liczy się duży ZUS, minister ogłasza w Monitorze Polskim do końca poprzedniego roku, czyli do końca 2026 roku. Zdrowotną na ryczałcie wyliczysz po obwieszczeniu GUS, które w 2026 roku zostało wydane 22 stycznia. Kwoty Małego ZUS i minimalnej zdrowotnej znasz już dziś, bo wynikają z płacy minimalnej 4950 zł.